Τα οικονομικά του αγγλικού ποδοσφαίρου είναι «επικίνδυνα εκτεθειμένα», με την πλειονότητα των συλλόγων να ζει στο χείλος της οικονομικής καταστροφής, σύμφωνα με ορόσημο έκθεση του ανεξάρτητου ρυθμιστή ποδοσφαίρου (IFR).
Η έρευνα του ρυθμιστή διαπίστωσε ότι το 94% των συλλόγων εμφανίζει ζημίες και ότι πάνω από το 60% των συλλόγων της EFL και της National League είναι τεχνικά αφερέγγυοι.
Ο IFR προειδοποιεί για «ένα επικίνδυνο μείγμα αυξανόμενου χρέους και υπερβολικής εξάρτησης από χρηματοδότηση των ιδιοκτητών, που θέτει σε κίνδυνο τους συλλόγους και τους οπαδούς τους».
Η έκθεση με τίτλο «State of the Game» υποστηρίζει επίσης ότι, παρά την οικονομική επιτυχία της Premier League, οι οικονομικοί «γκρεμοί» μεταξύ των κατηγοριών και μέσα σε αυτές έχουν μεγαλώσει σημαντικά.
Τα βασικά ευρήματα
Σύμφωνα με την έκθεση, το 94% των συλλόγων στις πρώτες πέντε αγγλικές κατηγορίες εμφάνισε ζημίες κατά τη σεζόν 2025-26.
17 σύλλογοι της EFL και της National League θα είχαν ζημίες ακόμη και αν οι ποδοσφαιριστές τους έπαιζαν δωρεάν.
Το 66% των συλλόγων δεν μπορεί να επιβιώσει για περισσότερες από 90 ημέρες χωρίς νέα χρηματοδότηση από τους ιδιοκτήτες. Το 29% των συλλόγων δήλωσε ότι δεν μπορεί να επιβιώσει για περισσότερες από 30 ημέρες χωρίς τέτοια χρηματοδότηση.
Το 68% των συλλόγων δεν έχει σχέδιο έκτακτης ανάγκης αν ο ιδιοκτήτης του αποσυρθεί.
Ο IFR υποστηρίζει ότι «τα υποκείμενα θεμέλια της πυραμίδας βρίσκονται υπό έντονη πίεση και χρειάζονται επείγουσα μεταρρύθμιση», και ότι η έκθεση «θα πρέπει να λειτουργήσει ως καμπανάκι κινδύνου» για το αγγλικό ποδόσφαιρο.
«Σήμερα, δεκassεπτά σύλλογοι λειτουργούν με τέτοιο τρόπο που, αν οι ποδοσφαιριστές τους έπαιζαν δωρεάν, τα μη αθλητικά κόστη τους θα τους οδηγούσαν σε χρεοκοπία», δήλωσε στο ρεπορτάζ ο πρόεδρος του IFR, David Kogan.
«Τριάντα δύο σύλλογοι λειτουργούν με μετρητά που επαρκούν μόνο για 30 ημέρες. Αν ο ιδιοκτήτης αποφασίσει να μην πληρώσει μετρητά στο τέλος του μήνα, αυτοί οι σύλλογοι χρεοκοπούν.
Πρόκειται για πολύ, πολύ επικίνδυνο σενάριο. Αυτή είναι η στιγμή να αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα, πριν αρχίσουν να στερεύουν τα χρήματα.
Μπορούμε να επισκευάσουμε το σπίτι όσο ακόμα λάμπει ο ήλιος, και αυτός είναι ουσιαστικά ο ρόλος μας σε αυτό».
Μεταγραφικά δάνεια και μελλοντικά έσοδα
Τα τελευταία πέντε χρόνια παρατηρείται αυξανόμενη τάση οι σύλλογοι να «υποθηκεύουν» τις μελλοντικές δόσεις που δικαιούνται από μεταγραφές, σε αντάλλαγμα για άμεση ρευστότητα. Αυτή η πρακτική, γνωστή ως «transfer financing», έχει γίνει «ολοένα και σημαντικότερη πηγή ρευστότητας».
Το 2020-21, η μεταγραφική χρηματοδότηση ανερχόταν στα 55 εκατ. λιρών. Έως το 2024-25 είχε φτάσει τα 779 εκατ. λιρών, δηλαδή αύξηση άνω των 14 φορών.
Σήμερα περίπου 1,2 δισ. λιρών μελλοντικών μεταγραφικών εσόδων έχουν ήδη μετατραπεί σε μετρητά μέσω χρηματοδοτικών συμφωνιών, αύξηση σχεδόν 22 φορών σε σχέση με το 2020-21.
Σε όλο το αγγλικό ποδόσφαιρο, οι πληρωμές για μεταγραφικές εξαγορές είναι περίπου 3,3 φορές μεγαλύτερες από τα μεταγραφικά έσοδα.
Το 2025-26, οι αγγλικοί σύλλογοι κατέγραψαν περίπου 4,8 δισ. λιρών σε μεταγραφικές οφειλές, αλλά μόλις 1,5 δισ. λιρών σε μεταγραφικές απαιτήσεις. Το καθαρό μεταγραφικό χρέος ανέρχεται έτσι σε περίπου 3,3 δισ. λιρών.
Η επιδείνωση στην EFL
Η έκθεση αναφέρει ότι η οικονομική κατάσταση χειροτερεύει για τους συλλόγους της EFL και της National League.
Οι περισσότεροι σύλλογοι της Championship, της League One και της League Two διαθέτουν λιγότερα από 30 ημέρες μετρητών.
Πάνω από το 60% των συλλόγων της EFL και της National League έχει υποχρεώσεις που υπερβαίνουν την λογιστική αξία των περιουσιακών του στοιχείων.
Είκοσι σύλλογοι, κυρίως της Championship, της League One και της National League, διέθεσαν πάνω από το 80% των εσόδων τους για μισθούς ποδοσφαιριστών.
Οι περισσότεροι σύλλογοι της League One δαπανούν πάνω από το 40% των εσόδων τους για μισθούς, ενώ δύο από αυτούς ξεπερνούν το 100%.
Το κόστος μισθοδοσίας αυξήθηκε σε όλες τις κατηγορίες μεταξύ 2021-22 και 2025-26:
– κατά 33% στην Premier League
– κατά 32% στην Championship
Δεκαεπτά από τους 18 ιδιοκτήτες συλλόγων της EFL που ερωτήθηκαν (94%) υποστήριξαν αυστηρότερους ελέγχους κόστους. Όπως είπε χαρακτηριστικά ένας επενδυτής στην έκθεση: «το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι μισθοί των ποδοσφαιριστών».
Οι μέσες ζημίες της League One αυξήθηκαν από το 6% των εσόδων το 1992-93 σε σχεδόν 50% το 2024-25. Στη League Two, το ποσοστό φτάνει το 40%.
Πολλοί σύλλογοι βασίζονται στη χρηματοδότηση των ιδιοκτητών σε βάση «just-in-time», λαμβάνοντας συχνές ενέσεις κεφαλαίου κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
Η πλειονότητα των συλλόγων της EFL και της National League δεν έχει σχέδιο για την περίπτωση που ο ιδιοκτήτης του αδυνατεί ή αρνηθεί να συνεχίσει τη χρηματοδότηση. Αυτό τους εκθέτει ιδιαίτερα, δεδομένης της περιορισμένης πρόσβασής τους σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης.
«Οι συλλόγους της League One και της League Two θα λάβουν σημαντικά περισσότερη χρηματοδότηση [μέσω της νέας συμφωνίας με την Premier League]», δήλωσε ο Kogan.
«Αυτά τα κεφάλαια, μαζί με ένα ταμείο ανάπτυξης και ένα ταμείο ρευστότητας, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους συλλόγους να ξεπεράσουν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν σήμερα».
Όσον αφορά τη ρευστότητα και τη φερεγγυότητα, η έκθεση αναφέρει ότι πολλοί σύλλογοι «δεν πληρούν σήμερα την απαίτηση του Νόμου περί Διακυβέρνησης του Ποδοσφαίρου για κατοχή “κατάλληλων οικονομικών πόρων”».
Οι σύλλογοι πρέπει να πληρούν αυτό το πρότυπο έως τον Μάιο του 2030.
«Οι ιδιοκτήτες γνωρίζουν πολύ καλά σήμερα την ανάγκη για κάποιου είδους συνεκτική δομή, μέσα από την οποία θα διαχειρίζονται τα κόστη», είπε ο Kogan.
Ο Kogan πρόσθεσε ότι η νέα συμφωνία κατανομής χρημάτων μεταξύ της Premier League και της EFL βρίσκεται κοντά.
Το χάσμα ανάμεσα στην Premier League και τους υπόλοιπους
Δεν είναι νέο ότι το χάσμα ανάμεσα στην Premier League και στη Championship έχει μεγαλώσει.
Το 1992-93, ο μέσος σύλλογος της Premier League κέρδιζε 10,5 εκατ. λιρών, δηλαδή 2,7 φορές περισσότερα από τα 3,9 εκατ. λιρών του μέσου συλλόγου της Championship.
Έως το 2024-25, το ποσό για τον μέσο σύλλογο της Premier League ανήλθε σε 341 εκατ. λιρών, δηλαδή 8,7 φορές τα 38,9 εκατ. λιρών της δεύτερης κατηγορίας.
Το εσωτερικό χάσμα εσόδων στη Championship έχει επίσης διευρυνθεί, εν μέρει λόγω της αύξησης των «parachute payments».
Από το 2007-08 έως το 2025-26, το ποσό που λάμβανε ένας σύλλογος της Championship χωρίς parachute payments από τις αλληλέγγυες πληρωμές της Premier League αυξήθηκε από 0,9 εκατ. λιρών σε 5,3 εκατ. λιρών.
Ωστόσο, ένας σύλλογος που μόλις υποβιβάστηκε και λαμβάνει parachute payments στον πρώτο του χρόνο είδε τις πληρωμές του να αυξάνονται από 12 εκατ. λιρών σε 48,7 εκατ. λιρών.
Το απόλυτο χάσμα εσόδων ανάμεσα στις έξι μεγαλύτερες ομάδες και τους υπόλοιπους της Premier League έχει επίσης διευρυνθεί σημαντικά. Το 1992-93, οι έξι μεγαλύτεροι σε έσοδα σύλλογοι κέρδιζαν κατά μέσο όρο 9,4 εκατ. λιρών περισσότερα. Έως το 2024-25, το μέσο αυτό χάσμα έφτασε τα 421 εκατ. λιρών.
Οι έξι μεγάλοι συλλόγοι αντιπροσωπεύουν το 56% των εσόδων της Premier League, ενώ το 44% μοιράζονται οι υπόλοιπες 14 ομάδες.